ترموکوپل یک قطعه ایمنی حیاتی در بخاری گازی است که با تبدیل گرمای شمعک به جریان ضعیف برق، مسیر گاز را باز نگه میدارد و در صورت خاموشی ناگهانی شعله، فوراً جریان گاز را برای جلوگیری از نشت و انفجار قطع میکند. اگر علاقهمندید با جزئیات علمی و دقیقتر این فرآیند آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم مقاله صفر تا صد طرز کار ترموکوپل را مطالعه کنید. البته این سنسورها استفادههای فراوان دیگری هم در صنعت دارند که در صورت تمایل میتوانید در مطلب کاربرد ترموکوپل چیست با آنها آشنا شوید.
اگر میخواهید با انواع مختلف این قطعه، نحوه کارکرد آن و سادهترین روشهای تست و عیبیابی در منزل آشنا شوید، دعوت میکنیم ادامه این مقاله کاربردی را مطالعه کنید.
آشنایی با انواع ترموکوپل بخاری
ترموکوپلها بسته به نوع اتصال به شیر بخاری، انواع مختلفی دارند که در زمان خرید باید به آن دقت کنید:
- مدل رزوهای (پیچی): این مدل در انتهای خود یک مهره دارد که پیچ میشود. معمولاً در بخاریهای قدیمیتر یا بخاریهای کارگاهی کاربرد دارد و بسیار محکم است.
- مدل فیشی (سوکتی): شبیه فیشهای برق متصل میشود. تعویض این مدل بسیار راحتتر است و بیشتر در شومینهها و آبگرمکنهای دیواری استفاده میشود.
- مدل فشاری (آنتیکلیک): در بخاریهای جدیدتر استفاده میشود و فقط با یک فشار ساده در جای خود قفل میشود و سرعت پاسخدهی بالایی دارد.
برای اینکه راحتتر بتوانید این مدلها را با هم مقایسه کنید، به جدول زیر نگاهی بیندازید:
| نوع اتصال | سرعت قطع گاز (ثانیه) | میزان محکمی و پایداری | بیشترین کاربرد |
|---|---|---|---|
| رزوهای (پیچی) | ۱ تا ۵ ثانیه | بسیار بالا | بخاریهای کارگاهی و مخزنی قدیمی |
| فشاری (آنتیکلیک) | کمتر از ۱ ثانیه (بسیار سریع) | متوسط | بخاریهای بدون دودکش جدید |
| فیشی (سوکتی) | ۰.۵ تا ۲ ثانیه | بالا | آبگرمکنهای دیواری و شومینهها |
جنس سیمهای داخل ترموکوپل چه فرقی دارد؟ (از تایپ J تا K)
شاید در بازار اصطلاحاتی مثل «تایپ J» یا «تایپ K» به گوشتان بخورد. این اسمها در واقع نشاندهنده جنس فلزاتی است که در داخل لوله ترموکوپل استفاده شدهاند تا در برابر حرارتهای مختلف مقاومت کنند:
- تایپ J (مخصوص مصارف خانگی): این مدل بهترین و رایجترین انتخاب برای بخاریهای خانگی است. به تغییرات شعله خیلی حساس است و میتواند تا دمای ۷۵۰ درجه سانتیگراد را به خوبی تحمل کند. برای مشاهده مشخصات و بررسی قیمت ترموکوپل نوع j به بخش فروشگاه ما مراجعه کنید.
- تایپ K (جانسخت و صنعتی): این مدل بسیار مقاومتر است و بیشتر برای کورهها و مصارف صنعتی استفاده میشود. تایپ K میتواند تا دمای بسیار بالای ۱۲۰۰ درجه را تحمل کند و در برابر زنگزدگی و خوردگی مقاومت عالی دارد. اگر علاقهمندید دقیقتر بدانید ترموکوپل نوع k چیست، حتماً مقاله تخصصی آن را مطالعه کنید. همچنین جهت بررسی و استعلام قیمت ترموکوپل نوع K میتوانید از محصولات سایت دیدن فرمایید.
- تایپ T و N (برای شرایط خاص): اگر محیط خیلی مرطوب باشد یا شرایط خاصی داشته باشیم که به پایداری فوقالعاده نیاز باشد، از این مدلها استفاده میشود.
برای درک بهتر اینکه کدام سنسور برای نیاز دقیق شما مناسبتر است، مطالعه مقاله تفاوت ترموکوپل k و j را از دست ندهید.
ترموکوپلهای سنسوردار؛ مخصوص بخاریهای بدون دودکش
در بخاریهای بدون دودکش، از نوع خاصی ترموکوپل (معروف به مدلهای دو فیش) استفاده میشود. این مدلها به یک سنسور اکسیژن (ODS) متصل هستند.
وظیفه این سنسور این است که میزان اکسیژن اتاق را بسنجد. اگر اکسیژن محیط کم شود، این سنسور بلافاصله برق ترموکوپل را قطع کرده و بخاری را خاموش میکند تا از خطر خفگی جلوگیری کند.
⚠️ هشدار بسیار مهم: هرگز این سنسور را قطع، یکسره یا دستکاری نکنید! از کار انداختن این سنسور به معنای بازی با جان افراد حاضر در خانه است و خطر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن را به شدت بالا میبرد.
از کجا بفهمیم ترموکوپل خراب است؟ (سادهترین روش تست)
نیازی به ابزارهای پیچیده ندارید. سادهترین راه برای اینکه بفهمید ترموکوپل خراب شده این است:
اگر دکمه شمعک بخاری را فشار میدهید و با فندک آن را روشن میکنید، اما به محض اینکه دستتان را (حتی بعد از ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه داشتن) از روی دکمه برمیدارید شعله خاموش میشود، به احتمال خیلی زیاد ترموکوپل (یا بوبین متصل به آن) سوخته یا خراب شده و باید تعویض شود.
نیاز به ترموکوپل استاندارد یا مشاوره تخصصی دارید؟
خرید مستقیم از تولیدکننده با تضمین کیفیت + مشاوره رایگان
چرا کیفیت ترموکوپل مهم است؟
درون لوله مسی ترموکوپل، سیمهای خاصی قرار دارد. برای شناخت بهتر ساختار داخلی این قطعه، حتماً مطلب اجزای ترموکوپل را بخوانید. اگر آلیاژ مس استفاده شده در لوله بیرونی بیکیفیت باشد، قطعه خیلی زود در برابر حرارت فرسوده شده و بخاری شما مدام خودبهخود خاموش میشود. بنابراین، خرید یک قطعه باکیفیت شما را از دردسرهای تعمیر مداوم نجات میدهد.
برای اینکه در زمان خرید انتخاب هوشمندانهتری داشته باشید و محصول ماندگاری تهیه کنید، پیشنهاد میکنیم مقاله راهنمای بهترین ترموکوپل بخاری گازی چیست را مطالعه فرمایید.
۲ نکته طلایی برای نصب ترموکوپل جدید
اگر خودتان قصد تعویض این قطعه را دارید یا نصاب آوردهاید، حتماً به این دو نکته «فوت کوزهگری» دقت کنید:
- لوله مسی را خم نکنید: لوله ترموکوپل را هرگز با زاویه تند تا نکنید (نشکنید). این کار باعث میشود سیمهای ظریف داخل آن پاره شوند و ترموکوپل نوی شما قبل از استفاده خراب شود.
- مهره را خیلی سفت نکنید: سفت کردن بیش از حد مهره انتهایی با آچار، باعث له شدن عایق ظریف داخل آن میشود و قطعه از کار میافتد. مهره را فقط در حد نیاز و محکم شدن ببندید.
(نکته ایمنی: پس از پایان کار، حتماً با کف صابون اتصالات را چک کنید تا نشتی گاز نداشته باشد).
الکترورسا؛ نامی مطمئن در قلب بازار لالهزار
اگر به دنبال خرید ترموکوپل باکیفیت و استاندارد هستید، مجموعه الکترورسا با ۱۵ سال سابقه در بازار لالهزار تهران، تولیدکننده و عرضهکننده تخصصی انواع ترموکوپلهای خانگی و حتی صنعتی است. محصولات ما با کیفیت بالا و عمر طولانی خیال شما را از بابت ایمنی گرمایش خانهتان راحت میکند. برای مشاهده محصولات و دریافت مشاوره، به وبسایت الکتروسا سر بزنید.
حرف آخر
بازدید سالانه از بخاری گازی و اطمینان از سلامت شمعک و ترموکوپل، سادهترین کاری است که برای حفظ جان خود و خانوادهتان میتوانید انجام دهید. هرگونه خاموش شدن خودبهخود بخاری را جدی بگیرید.